จัดตั้ง Holding company มีข้อดี–ข้อเสียอย่างไร? เรื่องที่เจ้าของธุรกิจควรรู้ก่อนจัดตั้ง
ตั้งบริษัทโฮลดิ้ง มีข้อดี–ข้อเสียอย่างไร? เรื่องที่เจ้าของธุรกิจควรรู้ก่อนจัดตั้ง สำหรับเจ้าของธุรกิจที่มีบริษัทมากกว่า 1 แห่ง มีการลงทุนในหลายกิจการ หรือกำลังวางแผนขยายธุรกิจในอนาคต อาจเคยได้ยินแนวคิดเรื่อง Holding company หรือ “บริษัทโฮลดิ้ง” ในฐานะโครงสร้างที่ช่วยจัดระเบียบการถือหุ้นและการบริหารธุรกิจในเครือ แต่คำถามสำคัญคือ การจัดตั้ง Holding company เหมาะกับทุกธุรกิจหรือไม่? ซึ่งคำตอบอาจจะตอบได้ว่า “ไม่เสมอไป” เพราะการจัดตั้งบริษัทโฮลดิ้งนั้น ไม่ได้หมายถึงเพียงการเพิ่มบริษัทขึ้นมาอีกหนึ่งแห่ง แต่เกี่ยวข้องกับโครงสร้างผู้ถือหุ้น การควบคุมกิจการ การบริหารเงินปันผล ภาษี การลงทุนในบริษัทย่อย รวมถึงการวางแผนธุรกิจในระยะยาวโดยในบทความนี้จะพาเจ้าของธุรกิจมาทำความเข้าใจว่า Holding company คืออะไร มีข้อดี–ข้อเสียอย่างไร และควรพิจารณาอะไรบ้างก่อนตัดสินใจจัดตั้ง โดยบริษัทผู้ถือหุ้น หรือบริษัทโฮลดิ้ง (Holding company) คือ บริษัทที่มีการประกอบธุรกิจโดยมีรายได้จากการถือหุ้น ในบริษัทอื่นเป็นหลัก และไม่มีการประกอบธุรกิจ อย่างมีนัยสำคัญของตนเอง ซึ่งคนที่ทำธุรกิจในรูปแบบบริษัทนั้น น่าจะรู้จักคำว่า “ผู้ถือหุ้น” กันอยู่แล้ว โดยหมายถึง คนที่เป็นเจ้าของบริษัทแบ่งตามสัดส่วนการถือหุ้น แต่ที่ทุกคนอาจจะยังไม่รู้ก็คือ เราสามารถจดจัดตั้งบริษัท โดยมีผู้ถือหุ้นเป็นนิติบุคคล ที่เรียกว่าบริษัท ซึ่งจะมีสิทธิ์และอำนาจตามกฎหมายเช่นเดียวกัน เช่น สิทธิ์ในการโหวต การแสดงความคิดเห็น และการแสดงอำนาจในการตัดสินใจต่าง ๆ ข้อดีและข้อเสียของการจัดตั้ง Holding Company ข้อดี 1. การบริหารความเสี่ยง (Risk Isolation) จะเป็นการแยกทรัพย์สินและหนี้สินของแต่ละบริษัทลูกออกจากกัน หากบริษัทลูกใดล้มละลายหรือถูกฟ้องร้อง จะไม่กระทบต่อบริษัทลูกอื่นหรือทรัพย์สินส่วนกลาง เจ้าหนี้บริษัทย่อยจะไม่สามารถเข้าถึงกันได้ 2. การวางแผนภาษีและประโยชน์ทางภาษี ในหลายประเทศรวมถึงประเทศไทย เงินปันผลที่โอนระหว่างบริษัทในเครือ ที่ถือหุ้นตามเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด อาจได้รับยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล ช่วยลดภาระภาษีซ้ำซ้อน หรือ สิทธิประโยชน์ทางภาษีเรื่องการให้กู้ยืม สำหรับกรณีเป็นบริษัทในเครือเดียวกันกู้ยืมเงินกันเอง ไม่ว่าจะคิดดอกเบี้ยเท่าใดไม่ถือเป็นกิจการเยี่ยงธนาคารพาณิชย์ จึงไม่ต้องนำดอกเบี้ยมารวมคำนวณเป็นรายรับเพื่อเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ (อ้างอิงมาตรา 91/5(5) แห่ง ประมวลรัษฎากร ประกอบคำสั่งกรมสรรพากรที่ ป. 26/2534) 3. การระดมทุนและการกู้ยืมง่ายมากขึ้น Holding Company สามารถใช้เป็นช่องทางระดมทุนจากนักลงทุนหรือสถาบันการเงิน แล้วกระจายเงินทุนไปยังบริษัทลูกตามความจำเป็นได้ 4. การควบคุมอำนาจบริหารแบบรวมศูนย์ เจ้าของสามารถควบคุมบริษัทหลายแห่งผ่านการถือหุ้นใน Holding Company เดียว โดยไม่ต้องถือหุ้นตรงในทุกบริษัท ทำให้ง่ายต่อการวางแผนสืบทอดกิจการ (succession planning) 5. ความยืดหยุ่นในการซื้อขายธุรกิจ ซื้อ/ขาย/ควบรวมกิจการทำได้สะดวกกว่า […]