CO2e ในรายงานด้านสิ่งแวดล้อม คืออะไร ? พร้อมตัวอย่างการคำนวณ

CO2e คำนี้คืออะไร ? ที่พบบ่อยในรายงาน ESG / Sustainability Report

CO2e (Carbon Dioxide Equivalent) หรือคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า คือหน่วยที่ใช้วัดปริมาณก๊าซเรือนกระจกต่าง ๆ ที่ภาคอุตสาหกรรมปล่อยออกมา และแปลงค่าให้เทียบเท่ากับการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ซึ่งเป็นก๊าซเรือนกระจกหลัก เนื่องด้วยก๊าซเรือนกระจกมีหลายชนิด  เช่น คาร์บอนไดออกไซด์ CO₂, มีเทน CH₄,ไนตรัสออกไซด์ N₂O เพื่อให้วัดและเปรียบเทียบได้ในหน่วยเดียว เพราะหากไม่มีหน่วยกลางที่ทำหน้าที่ในการกำหนดมาตรฐาน อาจส่งผลให้องค์กรไม่สามารถประเมินการปล่อยก๊าซในภาพรวมได้ 

CO2e จึงเป็นเหมือนภาษากลางของวงการอุตสาหกรรมและองค์กรที่มีการดำเนินงานในด้านสิ่งแวดล้อม การจัดการคาร์บอน ไม่ว่าจะเป็นการรายงานความยั่งยืน (Sustainability Report) ,ประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์องค์กร , ประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ผลิตภัณฑ์ , การทำรายงาน ESG , การทำคาร์บอนเครดิต ล้วนแล้วแต่มีการใช้ CO2e  เป็นหน่วยในการคำนวณทั้งสิ้น 

ตัวอย่างการแปลงค่า CO2e แบบเข้าใจง่าย

สมมติว่า

• ปล่อยมีเทน 1 ตัน
  มีค่า GWP ≈ 28 เท่าของ CO₂
  จะเท่ากับ 28 ตัน CO₂e

จึงเป็นที่มาของหน่วยนี้  “ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (tCO₂e)” เพื่อให้เป็นมาตรฐานเปรียบเทียบของก๊าซเรือนกระจกหลายชนิดได้ด้วยหน่วยเดียวกันสำหรับใช้รายงาน

รู้หรือไม่? GWP คืออะไร ? 

โดยการเปรียบเทียบนั้นอาศัยหลักการ Global Warming Potential (GWP) ซึ่งเป็นดัชนีที่แสดงว่าแต่ละชนิดของก๊าซเรือนกระจกมีความร้อนสูงกว่า CO₂ มากเท่าใดเมื่อวัดในช่วงเวลาหนึ่ง (โดยทั่วไปเป็น 100 ปี) 

CO₂e ใช้ในส่วนไหนของรายงานสิ่งแวดล้อมบ้าง

1.คาร์บอนฟุตพริ้นท์ขององค์กร (CFO)

เมื่อองค์กรต้องคำนวณการปล่อย GHG ทั้งหมด (Scope 1–3) ตัวเลขที่ใช้จะเป็น CO₂e เพื่อแสดงผลรวมของการปล่อยก๊าซทุกชนิดที่มีศักยภาพทำให้โลกร้อน ใช้วัดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจาก พลังงาน , เชื้อเพลิง , การเดินทางและของเสีย โดยรายงานเป็น tCO₂e ต่อปี

2. เป้าหมาย Carbon Neutral และ Net Zero

องค์กรต้องรู้ว่า ปล่อยทั้งหมดกี่ tCO₂e เพื่อกำหนดว่า

• ต้องลดปริมาณการปล่อยเท่าไร
• ต้องมีการชดเชยเท่าไร

หน่วย CO₂e ช่วยให้องค์กรสามารถตั้ง เป้าหมายการลดการปล่อย ได้อย่างชัดเจน เช่น ลด 20% ของ CO₂e ภายในปี 2030

3. การเปิดเผยข้อมูล ESG และมาตรฐานสากล

เช่น GHG Protocol , ISO 14064 , CDP , TCFD ล้วนใช้หน่วย CO₂e เป็นมาตรฐานเดียวกัน

ตัวอย่างการใช้งานจริง

เพื่อให้เห็นภาพการใช้ CO₂e ชัดขึ้น ตัวอย่างเช่น

• การประเมินการปล่อยจากการใช้ไฟฟ้า หรือการเดินทางของพนักงาน
  ข้อมูลเหล่านี้จะถูกแปลงเป็น CO₂e และรวมเข้ากับตัวเลขรายปี เพื่อคิดเป็น Carbon Footprint ขององค์กร
• ในการซื้อคาร์บอนเครดิต หน่วยที่ซื้อขายบนตลาดคือ Verified Emission Reductions (VERs) ซึ่งเทียบเท่ากับหนึ่งตัน CO₂e เพื่อใช้ในการชดเชยการปล่อยที่ยังไม่ลดได้ 

โดยสรุปความสำคัญของ CO₂e 

CO₂e (Carbon Dioxide Equivalent) คือหน่วยที่ใช้ในการวัดผลกระทบของการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั้งหมดให้อยู่ในรูปของ “คาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า” เพื่อให้สามารถเปรียบเทียบ วิเคราะห์ และรายงานได้อย่างเป็นระบบในบริบทของการประชุมสภาพภูมิอากาศ การจัดทำ Carbon Footprint และการรายงาน ESG ขององค์กรทั้งขนาดเล็กและใหญ่หน่วยนี้เป็นพื้นฐานสำคัญที่ช่วยให้ข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อมสามารถนำไปใช้กำหนดกลยุทธ์และสร้างความเปลี่ยนแปลงเชิงระบบในระดับโลกได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ช่องทางติดต่อ 

• Facebook : FDI Group – Business Consulting
• Line : @fdigroup
• Phone : 02-642-6866, 02-642-6869, 02-642-6895
• E-mail : infojob@fdi.co.th
• Website : www.fdi.co.th