ESG กับ CSR แตกต่างกันอย่างไร? ยุคนี้ต้องวางกลยุทธ์แบบไหนถึงตอบโจทย์องค์กร
‘ทำ CSR ทุกปีอยู่แล้ว ยังต้องทำ ESG อีกไหม?’ คำถามนี้หลายท่านก็อาจจะฉุกคิดและสงสัยอยู่ไม่น้อย โดยเฉพาะเมื่อนักลงทุนและคู่ค้าต่างชาติเริ่มถามถึง ESG Score และรายงานความยั่งยืนมากขึ้นทุกปี
ความจริงคือ CSR และ ESG ไม่ใช่สิ่งเดียวกัน แม้จะมีรากฐานของเจตนาที่ดีเหมือนกัน แต่ต่างกันในแง่กลยุทธ์ วิธีวัดผล และผลกระทบต่อธุรกิจในระยะยาวอย่างมีนัยสำคัญ บทความนี้จะอธิบายให้ชัดเจนว่า CSR คืออะไร ESG คืออะไร แตกต่างกันตรงจุดไหน และธุรกิจของคุณควรเริ่มต้นจากจุดใดก่อน
CSR คืออะไร ? ตัวอย่างในทางปฏิบัติ
CSR ย่อมาจาก Corporate Social Responsibility หรือ ความรับผิดชอบต่อสังคมขององค์กร เป็นแนวคิดที่เริ่มแพร่หลายตั้งแต่ทศวรรษ 1960-1970 โดยมีจุดเริ่มต้นจากแนวคิดที่ว่าบริษัทไม่ได้มีหน้าที่แค่สร้างกำไรให้ผู้ถือหุ้น แต่ยังต้องรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมรอบข้างด้วย
ในทางปฏิบัติ กิจกรรม CSR ที่คุ้นเคยกันดีในประเทศไทย ได้แก่
- การบริจาคเงินหรือสิ่งของให้มูลนิธิและโรงเรียนที่ขาดแคลน หรือต้องการการพัฒนาความร่วมมือจากภาคเอกชน
- การจัดกิจกรรมปลูกป่า ทำความสะอาดชายหาด หรือปล่อยปลา
- การให้ทุนการศึกษาแก่นักเรียนที่ขาดแคลน
- โครงการพัฒนาชุมชนรอบโรงงานหรือสำนักงาน
- การสนับสนุนกิจกรรมสาธารณประโยชน์ต่างๆ
CSR จึงมักถูกมองเป็นกิจกรรมที่ทำ นอกเหนือจากการดำเนินธุรกิจหลัก ทำเพื่อส่งเสริมภาพลักษณ์องค์กร สร้างความสัมพันธ์กับชุมชน หรือตอบสนองความคาดหวังของสังคม รวมถึงการดำเนินงานให้สอดคล้องกับกลยุทธ์ที่ช่วยเหลือสังคม พันธกิจ หรือสะท้อนวิสัยทัศน์ของผู้บริหารได้อีกด้วย
What is ESG?
ESG ย่อมาจาก Environmental, Social, and Governance หรือ สิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล เป็นกรอบการประเมินที่พัฒนาขึ้นในโลกการเงินและการลงทุน โดยเริ่มได้รับความสนใจอย่างจริงจังหลังรายงาน ‘Who Cares Wins’ ของ UN Global Compact ในปี 2004
ซึ่งจะแตกต่างจาก CSR ตรงที่ ESG ไม่ใช่กิจกรรมที่ทำแยกจากธุรกิจ แต่เป็นการบูรณาการประเด็นด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาลเข้าสู่กลยุทธ์และการดำเนินงานหลักของบริษัท โดยมีการวัดผลเชิงปริมาณที่ตรวจสอบได้
เปรียบเทียบ CSR กับ ESG แตกต่างกันในมิติสำคัญโดยสรุปข้อมูลให้จำนวน 5 ด้านหลัก ดังนี้
ด้านเป้าหมายและแรงจูงใจ
CSR: ทำเพื่อตอบแทนสังคม สร้างภาพลักษณ์ และความสัมพันธ์กับชุมชน
ESG: ทำเพื่อบริหารความเสี่ยง สร้างมูลค่าระยะยาว และสร้างความเชื่อมั่นในตลาดทุน
ด้านความสัมพันธ์กับธุรกิจหลัก
CSR: มักจะเป็นกิจกรรมแยกจากธุรกิจหลัก ทำผ่านฝ่ายที่ดูแลโดยตรง เช่น ฝ่าย CSR หรือมูลนิธิของบริษัท
ESG: บูรณาการอยู่ในกระบวนการตัดสินใจทางธุรกิจ ตั้งแต่ระดับคณะกรรมการจนถึงปฏิบัติการ
ด้านการวัดผลและการรายงาน
CSR: จะวัดผลเชิงกิจกรรม เช่น จำนวนต้นไม้ที่ปลูก งบประมาณที่ใช้ จำนวนผู้ได้รับประโยชน์ หรือผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจากการดำเนินการนี้โดยมีการวัดผลชัดเจน
ESG: จะมีการวัดผลเชิงปริมาณตามมาตรฐานสากล เช่น ปริมาณ CO2 ที่สามารถลดได้จริงจากการดำเนินงาน เป็นต้น
กลุ่มเป้าหมายหลัก
CSR: ชุมชน สังคม และสาธารณชนทั่วไป
ESG: นักลงทุนสถาบัน คู่ค้า ตลาดทุน สถาบันการเงิน และผู้กำกับดูแล
ผลกระทบต่อมูลค่าธุรกิจ
CSR: ส่งผลกระทบทางอ้อมผ่านภาพลักษณ์และความสัมพันธ์กับชุมชน
ESG: ส่งผลโดยตรงต่อ ESG Score, ต้นทุนเงินทุน, การเข้าถึงแหล่งทุน และ valuation รวมถึงคู่ค้า พันธมิตรขององค์กรหลัก
ไขข้อสงสัยทำไม ESG ถึงไม่ใช่แค่ CSR เวอร์ชันใหม่
ลองวิเคราะห์และนึกภาพตามด้วยเคสนี้กันนะคะ “บริษัทผลิตพลาสติกแห่งหนึ่งอาจทำ CSR ด้วยการบริจาคเงิน 10 ล้านบาทต่อปีให้มูลนิธิรักษ์ทะเล แต่ในเวลาเดียวกัน กระบวนการผลิตยังคงปล่อยน้ำเสียที่ไม่ผ่านมาตรฐาน และไม่มีแผนลดการใช้พลาสติกใน 10 ปีข้างหน้า”
ในมุมมอง ESG บริษัทนี้ยังมี Environmental Risk สูงมาก แม้จะมีกิจกรรม CSR ที่ดูดีต่อสายตาสาธารณชน ซึ่งนักลงทุนสถาบันที่ใช้เกณฑ์ ESG จะมองเห็นความเสี่ยงนี้และอาจเลือกไม่ลงทุนหรือคิดต้นทุนเงินทุนที่สูงขึ้น
กรณีศึกษา Case Study : บริษัทที่ทำ CSR มาตลอด แต่ ESG Score ต่ำกว่าที่คิด
บริษัทขนาดใหญ่ในอุตสาหกรรมอาหารแห่งหนึ่งในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีประวัติกิจกรรม CSR ยาวนานกว่า 15 ปี ทั้งโครงการโรงเรียน การพัฒนาชุมชน และการอนุรักษ์ธรรมชาติ แต่เมื่อ ESG Rating Agency ประเมิน พบว่าคะแนนด้าน Governance ต่ำมากเนื่องจากขาดกรรมการอิสระที่เพียงพอ และ Environmental Score ต่ำเพราะไม่มีการเปิดเผยข้อมูลการใช้พลังงานและน้ำตามมาตรฐาน ผลคือ ESG Score รวมอยู่ในระดับ ‘Laggard’ แม้จะมีงบ CSR สูงมาก บทเรียน: ปริมาณเงิน CSR ไม่ได้แปลงเป็น ESG Score โดยอัตโนมัติ
แล้วธุรกิจควรทำ CSR หรือ ESG ? คำตอบเลยก็คือ ควรทำทั้งสองอย่าง แต่ต้องเข้าใจบทบาทที่ต่างกัน
- CSR ยังมีคุณค่า สำหรับการสร้างความสัมพันธ์กับชุมชน การสร้างแบรนด์ และการตอบสนองต่อความคาดหวังของสังคมในพื้นที่ที่ดำเนินงาน
- ESG เป็นสิ่งที่ธุรกิจที่ต้องการเข้าถึงตลาดทุน คู่ค้าระดับโลก และนักลงทุนสถาบันไม่อาจหลีกเลี่ยง
- จุดเชื่อมต่อที่ดีที่สุด คือนำกิจกรรม CSR มาออกแบบใหม่ให้สอดคล้องกับ ESG Materiality ขององค์กร เพื่อให้ทุกบาทที่ลงทุนสร้างคุณค่าได้ทั้งต่อสังคมและต่อธุรกิจ
ตัวอย่างเช่น แทนที่จะปลูกป่าเพื่อ CSR แล้วจบ ให้นำโครงการนั้นมาคำนวณปริมาณคาร์บอนที่กักเก็บได้ เพื่อนับรวมใน Carbon Offset ของบริษัทและรายงานใน ESG Disclosure ตามมาตรฐาน GRI หรือ TCFD
🌱 ถ้าหากอยากรู้ว่าองค์กรของคุณควรเริ่มจาก CSR หรือ ESG ? ให้ที่ปรึกษาของเราช่วยวิเคราะห์การดำเนินการที่ผ่านมาเพื่อให้ดำเนินการได้อย่างแม่นยำมากยิ่งขึ้น
ทีมผู้เชี่ยวชาญของเราพร้อมช่วยประเมินความพร้อม วางแผนกลยุทธ์ ESG ที่ต่อยอดจากสิ่งที่คุณทำอยู่แล้ว และออกแบบเส้นทางสู่รายงานความยั่งยืนที่ตอบโจทย์ทั้งนักลงทุนและสังคม โดยสามารถติดต่อทีมผู้เชี่ยวชาญ ได้เลยวันนี้เพื่อรับการปรึกษาเบื้องต้นฟรี พร้อม ESG Readiness Assessment สำหรับองค์กรของคุณโดยเฉพาะ ติดต่อทีมที่ปรึกษาจากเอฟดีไอ
FAQ: คำถามที่พบบ่อยเรื่อง CSR และ ESG ❓
Q1: CSR ย่อมาจากอะไร และนิยามที่ถูกต้องคืออะไร?
CSR ย่อมาจาก Corporate Social Responsibility หรือความรับผิดชอบต่อสังคมขององค์กร หมายถึงการที่บริษัทดำเนินกิจกรรมหรือนโยบายที่เป็นประโยชน์ต่อสังคม สิ่งแวดล้อม และผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย นอกเหนือจากการมุ่งแสวงหากำไรเพียงอย่างเดียว
Q2: ESG กับ Sustainability Report เหมือนกันไหม?
จะไม่เหมือนกันทั้งหมด Sustainability Report คือเอกสารที่เปิดเผยข้อมูลความยั่งยืน ส่วน ESG คือกรอบการประเมินที่มักใช้เป็นฐานในการจัดทำ Sustainability Report องค์กรสามารถจัดทำรายงานความยั่งยืนโดยอิงกรอบ ESG ตามมาตรฐาน GRI, TCFD หรือ ISSB
Q3: บริษัท SME จำเป็นต้องทำ ESG หรือแค่ CSR ก็พอ?
ขึ้นอยู่กับบริบท หาก SME ยังไม่ต้องการเข้าตลาดทุนหรือคู่ค้าหลักไม่ได้ require ESG การทำ CSR อาจเพียงพอในระยะสั้น แต่หาก SME อยู่ในซัพพลายเชนของบริษัทข้ามชาติหรือบริษัทจดทะเบียน การมีข้อมูล ESG เริ่มเป็นสิ่งที่คู่ค้าต้องการมากขึ้น
Q4: ทำ CSR แล้ว ESG Score จะดีขึ้นไหม?
ไม่จำเป็น เพราะ ESG Score วัดจากข้อมูลเชิงปริมาณที่เปิดเผยตามมาตรฐาน ไม่ใช่ปริมาณกิจกรรม CSR กิจกรรม CSR จะช่วย ESG Score ได้ก็ต่อเมื่อนำมาวัดผลและรายงานเชิงปริมาณตามตัวชี้วัดที่ ESG Rating Agency ใช้ให้สอดคล้องกันมากยิ่งขึ้น ทั้งนี้สามารถทีมที่ปรึกษาจาก FDI ได้นะคะ
Q5: ESG Investing คืออะไร? เกี่ยวข้องกับ CSR อย่างไร?
ESG Investing คือกลยุทธ์การลงทุนที่พิจารณาปัจจัย ESG ควบคู่กับปัจจัยทางการเงิน นักลงทุนประเภทนี้จะประเมิน ESG Score ขององค์กรก่อนตัดสินใจลงทุน ซึ่ง CSR ที่ทำอยู่อาจสะท้อนใน ESG Score ได้บ้างถ้ามีการวัดผลและรายงานอย่างถูกต้อง
Q6: มีมาตรฐานสากลสำหรับ CSR ไหม?
ปัจจุบันจะมีหลายกรอบที่ใช้กัน เช่น ISO 26000 ซึ่งเป็นแนวทางสำหรับความรับผิดชอบต่อสังคม และ UN Global Compact 10 Principles อย่างไรก็ตาม ISO 26000 ไม่ใช่มาตรฐานที่ขอการรับรองได้เหมือน ISO 9001 แต่เป็นแนวทางปฏิบัติ
Q7: ESG ครอบคลุม CSR ทั้งหมดหรือไม่?
ESG จะมีความครอบคลุมประเด็นหลายอย่างที่ CSR พูดถึง แต่กว้างและเชิงระบบกว่า โดยเฉพาะมิติ Governance ที่ CSR มักไม่ได้ครอบคลุม และมิติ Environmental ที่ ESG ต้องการข้อมูลเชิงปริมาณชัดเจนกว่า
Q8: ธุรกิจที่ทำ CSR มานานจะเริ่มทำ ESG ได้อย่างไร?
ควนเริ่มจากการทำ Materiality Assessment เพื่อระบุประเด็น ESG ที่สำคัญ จากนั้นดูว่ากิจกรรม CSR ที่ทำอยู่แล้วสอดคล้องกับประเด็นเหล่านั้นหรือไม่ แล้วเพิ่มการวัดผลเชิงปริมาณและการรายงานตามมาตรฐาน เช่น GRI เพื่อยกระดับจาก CSR สู่ ESG อย่างเป็นระบบ วัดผลตามมาตรฐานได้จริง เพื่อให้กิจกรรม CSR ที่ดำเนินการอยู่ สามารถนำมาต่อยอดสู่ผลลัพธ์ในด้านต่างๆได้มากยิ่งขึ้น
In summary, การทำ CSR นั้นจะช่วยส่งเสริมด้านการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับชุมชนและสังคมรอบข้าง ช่วยส่งเสริมภาพลักษณ์องค์กร และสร้างความไว้วางใจจากลูกค้าในระยะสั้น ขณะที่ ESG จะเป็นสิ่งสำคัญที่จะเปิดประตูสู่แหล่งเงินทุนต้นทุนต่ำ นักลงทุนสถาบัน และคู่ค้าระดับโลกในระยะยาวได้ เมื่อทำควบคู่กัน กิจกรรม CSR ที่ดีจะถูกแปลงเป็นข้อมูล ESG ที่วัดผลได้ เช่น โครงการปลูกป่ากลายเป็น Carbon Offset ที่รายงานตามมาตรฐาน GRI ทำให้ทุกบาทที่ลงทุนสร้างคุณค่าได้ทั้งต่อสังคมและต่อมูลค่าธุรกิจพร้อมกันนั่นเอง
“ทำ CSR มาหลายปีแต่ยังไม่แน่ใจว่า ESG ขององค์กรคุณอยู่ระดับไหน? FDI Accounting พร้อมช่วยประเมินความพร้อม ESG และวางแผนกลยุทธ์ที่เหมาะกับธุรกิจของคุณโดยเฉพาะ ปรึกษาฟรีวันนี้“
Contact Us
- Facebook : FDI Group – Business Consulting
- @fdigroup
- Phone : 02-642-6866, 02-642-6869, 02-642-6895
- E-mail : infojob@fdi.co.th
- Website : www.fdi.co.th